لایسنس Volume چیست؟ راهنمای کامل خرید و استفاده از Volume Licens
Author : jordanwill2 will2 | Published On : 10 Sep 2026
مقدمه
در سازمان‌ها، شرکت‌ها، مؤسسات آموزشی و مجموعه‌هایی که تعداد زیادی کامپیوتر و کاربر دارند، خرید جداگانه یک لایسنس برای هر سیستم همیشه ساده‌ترین یا اقتصادی‌ترین روش نیست. به همین دلیل مایکروسافت برنامه‌ای تحت عنوان Volume Licensing ارائه کرده است که برای مدیریت و تهیه تعداد زیادی مجوز نرم‌افزاری طراحی شده است. این نوع لایسنس به سازمان‌ها کمک می‌کند نرم‌افزارهای مایکروسافت را در مقیاس بزرگ‌تر و با مدیریت متمرکز تهیه، نصب و فعال‌سازی کنند.
Volume Licensing فقط به معنای خرید یک کلید فعال‌سازی با تعداد استفاده بالا نیست؛ بلکه مجموعه‌ای از برنامه‌ها، قراردادها و روش‌های مدیریت مجوز است که بر اساس نیاز سازمان انتخاب می‌شوند. مایکروسافت برای برنامه‌های Volume Licensing ابزارها و منابع مختلفی برای مدیریت قراردادها، محصولات و کلیدهای فعال‌سازی در اختیار مشتریان سازمانی قرار می‌دهد.
لایسنس Volume چیست؟
Volume License نوعی مجوز نرم‌افزاری است که برای سازمان‌هایی طراحی شده که نیاز به استفاده از تعداد مشخصی از محصولات مایکروسافت در چندین سیستم یا برای چندین کاربر دارند. در این مدل، سازمان به جای خرید جداگانه لایسنس‌های متعدد، از یک برنامه یا قرارداد Volume Licensing استفاده می‌کند.
این مدل می‌تواند برای محصولاتی مانند Windows، Microsoft Office، Windows Server و برخی دیگر از محصولات سازمانی مایکروسافت کاربرد داشته باشد. البته شرایط استفاده، نوع مجوز، تعداد کاربران و نحوه فعال‌سازی به برنامه Volume Licensing و محصول موردنظر بستگی دارد.
مایکروسافت Volume Licensing را به‌طور ویژه برای محیط‌هایی توسعه داده است که مدیریت تعداد زیادی مجوز و سیستم اهمیت دارد. راهنمای رسمی مایکروسافت نیز برنامه‌های مختلف Volume Licensing و مدل‌های صدور مجوز را برای سازمان‌ها توضیح می‌دهد. لایسنس Volume
چرا سازمان‌ها از Volume Licensing استفاده می‌کنند؟
یکی از مهم‌ترین مزایای Volume Licensing امکان مدیریت متمرکز مجوزهای نرم‌افزاری است. یک شرکت بزرگ ممکن است صدها یا حتی هزاران سیستم داشته باشد و مدیریت جداگانه تمام لایسنس‌ها برای چنین مجموعه‌ای دشوار باشد.
با استفاده از مدل Volume Licensing، سازمان می‌تواند قراردادها، مجوزها، دانلود محصولات و اطلاعات مربوط به کلیدهای Volume را در محیط‌های مدیریتی مربوط به خود پیگیری کند. مایکروسافت همچنین امکان مدیریت Volume Licensing را در Microsoft 365 admin center برای انواع مشخصی از قراردادها فراهم کرده است.
از طرف دیگر، Volume Licensing می‌تواند به تیم IT کمک کند فرآیند نصب و فعال‌سازی را استانداردتر و قابل‌کنترل‌تر انجام دهد. این موضوع به‌خصوص در شرکت‌هایی که تعداد زیادی کامپیوتر دارند اهمیت زیادی دارد.
تفاوت Volume License با لایسنس Retail چیست؟
یکی از سؤالات مهم هنگام خرید لایسنس مایکروسافت، تفاوت بین Volume License و Retail License است.
لایسنس Retail معمولاً برای مصرف‌کننده یا تعداد محدودتری از دستگاه‌ها تهیه می‌شود و روش خرید و فعال‌سازی آن با برنامه‌های سازمانی Volume متفاوت است. در مقابل، Volume Licensing برای سازمان‌هایی طراحی شده که نیاز به مدیریت تعداد بیشتری از مجوزها دارند.
در Volume Licensing، سازمان بر اساس قرارداد و برنامه انتخاب‌شده، به منابع مدیریتی، کلیدهای Volume و امکانات مرتبط با فعال‌سازی دسترسی پیدا می‌کند. بنابراین نباید یک کلید Volume را با یک کلید Retail معمولی یکسان در نظر گرفت.
انتخاب بین این مدل‌ها باید بر اساس تعداد دستگاه‌ها، نوع محصول، تعداد کاربران، نیازهای سازمان و شرایط قرارداد انجام شود.
انواع کلیدهای Volume Licensing
Volume Licensing می‌تواند از روش‌های مختلفی برای فعال‌سازی محصولات استفاده کند. دو مورد مهم در این زمینه MAK و KMS هستند.
کلید MAK چیست؟
MAK یا Multiple Activation Key یکی از روش‌های فعال‌سازی محصولات تحت Volume Licensing است. این روش می‌تواند برای سازمان‌های کوچک و متوسطی مناسب باشد که قرارداد Volume Licensing دارند اما شرایط استفاده از KMS را ندارند.
در روش MAK، فعال‌سازی برای تعداد مشخصی از سیستم‌ها انجام می‌شود و مدیریت استفاده از کلید باید مطابق شرایط مجوز و قرارداد سازمان صورت گیرد. مایکروسافت نیز MAK را یکی از دو نوع اصلی کلید Volume برای مدیریت فعال‌سازی معرفی می‌کند.
KMS چیست؟
KMS یا Key Management Service روشی است که سازمان‌ها می‌توانند از طریق آن فعال‌سازی محصولات مایکروسافت را در شبکه داخلی خود مدیریت کنند.
این روش بیشتر برای محیط‌های سازمانی بزرگ که تعداد زیادی سیستم دارند کاربرد دارد. در چنین محیطی، مدیریت فعال‌سازی از طریق یک زیرساخت داخلی می‌تواند فرآیند فعال‌سازی سیستم‌های مختلف را ساده‌تر کند.
مایکروسافت KMS را به‌عنوان یکی از روش‌های Volume Activation معرفی کرده و برای سازمان‌هایی که تعداد بیشتری سیستم دارند، اطلاعات فنی و مدیریتی مربوط به آن را ارائه می‌کند.
Volume Activation چیست؟
Volume Activation به فرآیند فعال‌سازی و مدیریت فعال‌سازی محصولات مایکروسافت گفته می‌شود که تحت برنامه‌های Volume Licensing استفاده می‌شوند.
این فناوری به سازمان‌ها کمک می‌کند فعال‌سازی سیستم‌عامل‌ها و برخی محصولات مایکروسافت مانند Office را در مقیاس سازمانی مدیریت کنند. به همین دلیل Volume Activation برای محیط‌هایی که تعداد زیادی کامپیوتر دارند، اهمیت زیادی دارد.
باید توجه داشت که داشتن یک Volume Key به تنهایی به معنی داشتن مجوز نامحدود برای استفاده از نرم‌افزار نیست. کلید باید در چارچوب یک مجوز و قرارداد معتبر Volume Licensing استفاده شود. مایکروسافت نیز تأکید می‌کند که کلیدهای Volume برای محصولات دارای مجوز Volume و برای استفاده سازمان مربوطه در نظر گرفته شده‌اند.
Volume Licensing برای چه سازمان‌هایی مناسب است؟
Volume Licensing بیشتر برای مجموعه‌هایی مناسب است که تعداد قابل‌توجهی کاربر یا دستگاه دارند. برخی از نمونه‌های رایج عبارت‌اند از:
- شرکت‌های متوسط و بزرگ
- سازمان‌های دولتی
- دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزشی
- شرکت‌های فناوری اطلاعات
- سازمان‌هایی با تعداد زیاد کامپیوتر
- مجموعه‌هایی که نیاز به مدیریت متمرکز نرم‌افزار دارند
برنامه‌های Volume Licensing مایکروسافت برای سناریوهای تجاری، دولتی و آموزشی طراحی شده‌اند و نوع قرارداد می‌تواند بر اساس نیاز سازمان متفاوت باشد.
مدیریت لایسنس‌های Volume چگونه انجام می‌شود؟
مدیریت Volume Licensing به نوع قرارداد بستگی دارد. مایکروسافت در سال‌های اخیر بخشی از قابلیت‌های مدیریت قراردادهای Volume را به Microsoft 365 admin center منتقل کرده است.
کاربران مجاز می‌توانند بر اساس نوع قرارداد به اطلاعات مربوط به قراردادها، محصولات، دانلودها و کلیدهای Volume دسترسی داشته باشند. برای دسترسی به اطلاعات Volume Licensing نیز نقش‌های مدیریتی مشخصی مورد نیاز است.
در گذشته Volume Licensing Service Center یا VLSC یکی از ابزارهای اصلی برای مدیریت این اطلاعات بود. برخی قابلیت‌های مربوط به قراردادهای کلاسیک اکنون در محیط‌های جدید مدیریتی مایکروسافت قرار گرفته‌اند، بنابراین سازمان‌ها باید بر اساس نوع قرارداد خود از ابزار مناسب استفاده کنند.
آیا لایسنس Volume قانونی است؟
بله، Volume Licensing یک مدل رسمی و قانونی صدور مجوز از طرف مایکروسافت است؛ اما قانونی بودن یک کلید خاص فقط به این دلیل که نام Volume روی آن قرار دارد، تضمین نمی‌شود.
این موضوع هنگام خرید بسیار مهم است. یک Volume License باید از مسیر قانونی تهیه شده باشد و استفاده از آن باید مطابق شرایط قرارداد مربوطه انجام شود. فروش یک کلید Volume به‌صورت جداگانه بدون ارائه اطلاعات مربوط به حق استفاده، قرارداد یا شرایط مجوز می‌تواند برای خریدار مشکل‌ساز باشد.
مایکروسافت منابع رسمی مختلفی برای مدیریت قراردادها و کلیدهای Volume در اختیار مشتریان سازمانی قرار داده است. بنابراین هنگام خرید، بهتر است علاوه بر دریافت کلید، وضعیت مجوز و شرایط استفاده نیز بررسی شود.
هنگام خرید لایسنس Volume به چه نکاتی توجه کنیم؟
اگر قصد خرید Volume License دارید، نباید فقط قیمت کلید را بررسی کنید. چند نکته مهم وجود دارد که می‌تواند از مشکلات آینده جلوگیری کند.
۱. نوع محصول را مشخص کنید
ابتدا باید مشخص شود که لایسنس برای Windows، Office، Windows Server یا محصول دیگری مورد نیاز است. شرایط Volume Licensing برای محصولات مختلف ممکن است متفاوت باشد.
۲. تعداد کاربران و دستگاه‌ها را مشخص کنید
تعداد کاربران و سیستم‌ها نقش مهمی در انتخاب برنامه مناسب دارد. Volume Licensing اساساً برای سناریوهایی طراحی شده که سازمان نیاز به چندین مجوز دارد.
۳. شرایط قرارداد را بررسی کنید
پیش از پرداخت هزینه، باید مشخص شود که مجوز تحت چه برنامه‌ای ارائه می‌شود و چه حقوقی به سازمان می‌دهد.
۴. منبع خرید را بررسی کنید
بهتر است لایسنس از یک فروشنده یا شریک معتبر تهیه شود. مایکروسافت نیز برای شرکا منابع مختلفی درباره قیمت‌گذاری، قراردادها، فعال‌سازی و تکمیل فرآیند صدور مجوز ارائه می‌کند.
۵. فقط به قیمت پایین توجه نکنید
قیمت بسیار پایین همیشه به معنای یک پیشنهاد مناسب نیست. در مورد Volume Licensing، اعتبار مجوز و شرایط استفاده از آن اهمیت بسیار بیشتری از صرفاً ارزان بودن کلید دارد.
مزایای استفاده از Volume Licensing
یکی از مهم‌ترین مزایای Volume Licensing، امکان مدیریت تعداد زیادی مجوز در یک ساختار سازمانی است. این موضوع می‌تواند فرآیند تهیه، استقرار و مدیریت نرم‌افزار را برای تیم IT ساده‌تر کند.
مزیت دیگر، وجود روش‌های مختلف فعال‌سازی مانند MAK و KMS است که امکان انتخاب روش مناسب بر اساس اندازه و زیرساخت سازمان را فراهم می‌کند.
همچنین در برخی برنامه‌های Volume Licensing، سازمان می‌تواند از مزایایی مانند Software Assurance استفاده کند. البته شرایط و مزایای Software Assurance به برنامه و قرارداد انتخاب‌شده بستگی دارد و نباید آن را بخشی ثابت از تمام Volume Licenseها دانست.
Volume License برای شرکت‌های کوچک مناسب است؟
این موضوع به شرایط شرکت بستگی دارد. اگر یک شرکت تعداد محدودی کامپیوتر داشته باشد، ممکن است خرید یک لایسنس معمولی یا اشتراک مناسب‌تر و ساده‌تر باشد.
اما اگر شرکت در حال رشد باشد و تعداد سیستم‌ها و کاربران آن افزایش پیدا کند، بررسی برنامه‌های Volume Licensing می‌تواند منطقی باشد. در این شرایط، مدیریت متمرکز مجوزها و فعال‌سازی می‌تواند مزیت قابل‌توجهی برای تیم IT ایجاد کند.
بنابراین بهتر است قبل از انتخاب، تعداد کاربران، تعداد دستگاه‌ها، نوع نرم‌افزار و برنامه توسعه سازمان مشخص شود.
تفاوت Volume License واقعی با کلیدهای ارزان اینترنتی
در بازار ممکن است کلیدهایی با عنوان‌هایی مانند Volume Key، KMS Key یا MAK Key با قیمت بسیار پایین فروخته شوند. اما صرفاً فعال شدن نرم‌افزار نشان نمی‌دهد که خرید انجام‌شده دارای حق استفاده قانونی و متناسب با نیاز خریدار است.
کلیدهای Volume برای استفاده تحت برنامه‌های Volume Licensing طراحی شده‌اند. مایکروسافت نیز توضیح می‌دهد که کلیدهای Volume در Microsoft 365 admin center برای محصولات دارای مجوز Volume در نظر گرفته شده و استفاده از آن‌ها باید در چارچوب سازمان دارای مجوز باشد.
به همین دلیل، خریدار باید میان «فعال شدن نرم‌افزار» و «داشتن مجوز معتبر برای استفاده» تفاوت قائل شود.
آیا Volume Licensing برای Office و Windows قابل استفاده است؟
بله، Volume Licensing برای برخی نسخه‌ها و محصولات مایکروسافت از جمله Windows و Office کاربرد دارد. مایکروسافت در مستندات رسمی خود Volume Activation را برای سیستم‌عامل‌های Windows و برخی محصولات Office توضیح داده است.
البته همه نسخه‌های یک محصول الزاماً شرایط یکسانی برای Volume Licensing ندارند. بنابراین باید نسخه دقیق محصول و برنامه لایسنس بررسی شود.
نتیجه‌گیری
لایسنس Volume یکی از راهکارهای مهم مایکروسافت برای سازمان‌ها و مجموعه‌هایی است که به تعداد زیادی مجوز نرم‌افزاری نیاز دارند. این مدل به شرکت‌ها اجازه می‌دهد به‌جای مدیریت تعداد زیادی خرید مستقل، از برنامه‌های سازمانی برای تهیه و مدیریت مجوزهای خود استفاده کنند.
روش‌هایی مانند MAK و KMS نیز امکان مدیریت و فعال‌سازی محصولات را در محیط‌های مختلف فراهم می‌کنند. با این حال، نکته بسیار مهم این است که یک Volume Key به‌تنهایی نشان‌دهنده یک مجوز کامل و قابل استفاده برای هر شخص یا شرکت نیست. مجوز باید از یک برنامه معتبر تهیه شده و مطابق شرایط قرارداد مورد استفاده قرار گیرد.
اگر هدف شما خرید لایسنس Volume مایکروسافت برای یک شرکت یا سازمان است، بهتر است ابتدا تعداد کاربران و دستگاه‌ها، محصول موردنظر، نوع قرارداد، روش فعال‌سازی و شرایط پشتیبانی را مشخص کنید. سپس از طریق منابع رسمی مایکروسافت یا یک فروشنده و شریک معتبر، مناسب‌ترین گزینه را انتخاب کنید. این رویکرد باعث می‌شود علاوه بر فعال‌سازی صحیح نرم‌افزار، از نظر حقوق استفاده و مدیریت لایسنس نیز در وضعیت مطمئن‌تری قرار داشته باشید.
